Termomodernizacja to podstawa sukcesu

Zanim zdecydujemy się na montaż pompy ciepła, konieczne jest zadbanie o odpowiednią izolację budynku. Jeżeli dom będzie dobrze ocieplony, nie będzie wytracał ciepła, a ogrzewanie stanie się znacznie tańsze — podkreśla Kamil Kaim w rozmowie z Nieruchomosci-online.pl.

Ocieplenie elewacji, stropów czy dachu to inwestycja, która nie tylko obniża rachunki za energię, ale również podnosi wartość nieruchomości. Ekspert zwraca uwagę, że pompa ciepła najlepiej sprawdza się w budynkach o wysokiej efektywności energetycznej, z docieploną elewacją, trzyszybowymi oknami i dobrze uszczelnionymi drzwiami.

Komfort i oszczędność – największe zalety pomp ciepła

Pompy ciepła uznawane są za urządzenia niemal bezobsługowe. Nie wymagają dostarczania paliwa, czyszczenia popiołu czy przechowywania węgla lub drewna. Całym systemem można zarządzać zdalnie, wystarczy aplikacja w telefonie. To duża wygoda, szczególnie dla osób starszych, które cenią komfort i brak konieczności fizycznej obsługi pieca.

Kamil Kaim wskazuje, że dobrze dobrana pompa ciepła może generować oszczędności na poziomie nawet 50 proc. w porównaniu z ogrzewaniem węglem czy ekogroszkiem. Jeszcze kilka lat temu ta różnica była większa, jednak wzrost cen energii elektrycznej częściowo zmniejszył tę przewagę. Mimo to pompy ciepła pozostają jednym z najbardziej efektywnych i ekologicznych sposobów ogrzewania budynków.

Powietrzna lub gruntowa — wybór ma znaczenie

Na rynku dominują dwa typy pomp: powietrzne i gruntowe. Te pierwsze są tańsze w montażu i najczęściej wybierane przez inwestorów. Gruntowe pompy ciepła cechują się natomiast wyższą trwałością i mniejszym zużyciem energii, lecz ich instalacja wiąże się z większym wydatkiem początkowym.

Kaim przypomina, że decyzja o wyborze konkretnego rozwiązania powinna być poprzedzona audytem energetycznym budynku, który pozwoli dobrać odpowiednią moc urządzenia.

Koszty i możliwości dofinansowania

Cena instalacji pompy ciepła zależy przede wszystkim od wielkości ogrzewanej powierzchni i rodzaju zastosowanego systemu grzewczego. Inwestycja może kosztować od 40 do 120 tysięcy złotych. W przypadku większych domów, szczególnie przy zastosowaniu pomp głębinowych, koszt ten może być wyższy.

Inwestorzy mogą jednak liczyć na wsparcie finansowe w ramach programów „Moje Ciepło” i „Czyste Powietrze”. W tym pierwszym dofinansowanie sięga nawet 21 tysięcy złotych dla pomp gruntowych i 7 tysięcy złotych dla pomp powietrznych. Program „Czyste Powietrze” pozwala uzyskać dopłatę lub tzw. prefinansowanie, dzięki któremu inwestor nie musi ponosić kosztów z góry.

Na co uważać przy montażu?

Jak podkreśla ekspert, błędy w instalacji pomp ciepła wynikają najczęściej z niewłaściwego doboru urządzenia. Audyt powinien być wykonany bardzo dokładnie, a inwestor musi przekazać rzetelne informacje o budynku. Tylko wtedy dobierzemy pompę, która zapewni maksymalną efektywność.

Nie bez znaczenia jest również sposób użytkowania. Pompa ciepła utrzymuje stałą temperaturę, dlatego należy unikać np. długiego wietrzenia przy włączonym systemie, co powoduje zwiększony pobór energii.

Inwestycja na lata

Dobrze dobrana i zamontowana pompa ciepła powinna działać bezawaryjnie przez co najmniej 10 lat, a w przypadku pomp gruntowych nawet 15 lat. Dla wielu właścicieli domów to argument, który przekonuje do rezygnacji z tradycyjnych źródeł ciepła.

Wymiana starego systemu grzewczego na pompę ciepła jest opłacalna, jeśli budynek jest odpowiednio ocieplony, a instalacja poprzedzona rzetelnym audytem. To inwestycja, która nie tylko obniża koszty eksploatacji, ale również zwiększa komfort życia i wartość nieruchomości.

Artykuł Czy warto wymienić tradycyjne ogrzewanie na pompę ciepła? pochodzi z serwisu WiK Białystok.

Stan surowy – co to jest?

Na tym etapie budowy konstrukcja jest wzniesiona, ale jeszcze nieukończona. Natomiast efekt realizacji zależy od tego, czy to stan surowy zamknięty, czy otwarty. Znaczenie mają również ustalenia zawarte w umowie, gdyż to one ostatecznie decydują, na jakim etapie mowa będzie o tym stanie.

Przeważnie mówi się o nim, kiedy budynek ma już dach, ale obiekt nie jest wykończony.

Stan surowy otwarty – obiekt ma ściany nośne, kominy, dach i strop nad parterem. Jeśli budynek składa się z co najmniej dwóch kondygnacji, na tym etapie powinien mieć również schody.

Stan surowy zamknięty – to już kolejny etap inwestycji, kiedy budynek ma okna, drzwi zewnętrzne, balkonowe i tarasowe. Wnętrze jest zabezpieczone przed szkodliwym wpływem warunków atmosferycznych, natomiast obiekt nadal nie jest wykończony.

Co oznacza stan deweloperski?

Oznacza on, że mieszkanie jest wstępnie wykończone i znajdują się w nim już wszystkie instalacje, natomiast wymaga jeszcze sporo pracy. Nabywca ma swobodę aranżacji – lokal może wyglądać dokładnie tak, jak tego oczekuje.

Aby mieć pewność, co dokładnie oznacza taki standard wykończenia, należy zapoznać się z umową deweloperską. Zazwyczaj lokal ma wylewkę podłogową, elektrykę, instalację wodno-kanalizacyjną, tynk gipsowy, okna i drzwi zewnętrzne.

Często firmy odpowiedzialne za budowę umożliwiają zakup lokalu w podwyższonym standardzie deweloperskim. Oznacza to, że w mieszkaniu są już urządzenia sanitarne, tzn. wykonano biały montaż. Możliwe, że cena będzie obejmować również drzwi antywłamaniowe.

W Polsce najczęściej sprzedaje się mieszkania w stanie deweloperskim.  Co ciekawe, stan deweloperski jest popularny w Polsce, natomiast niemal nieznany w USA czy w Europie Zachodniej. Wprawdzie zazwyczaj kupujący mogą zdecydować się na standard wykończenia pod klucz, ale rzadko go wybierają ze względu na możliwość wypracowania oszczędności dzięki samodzielnemu wykończeniu. Dzięki takiej decyzji mają ponadto pełną swobodę pod względem zaprojektowania wnętrza czy wykorzystanych materiałów.

Stan surowy a deweloperski – różnice

Mamy tutaj do czynienia z różnymi etapami inwestycji budowlanej. Stan surowy jest tym wcześniejszym, a deweloperski – późniejszym, przybliżającym do momentu, w którym można zamieszkać w danym lokalu. Warto pamiętać, że te pojęcia nie są definiowane przepisami, dlatego ostatecznie od zawartości umowy zależy, co inwestor uzyska na poszczególnych etapach realizacji. Koniecznie należy się co do tego upewnić przed zdecydowaniem się na dany zakup.

Artykuł Stan surowy a stan deweloperski pochodzi z serwisu WiK Białystok.

Bankier.pl na podstawie danych z serwisu wielkiebudowanie.pl przeanalizował nakłady, jakie trzeba ponieść na budowę domu jednorodzinnego. W skali roku jest drożej o około 3 proc., jednak dane w ujęciu miesięcznym pokazują niewielkie spadki.

Stan surowy zamknięty droższy niż przed rokiem

W lutym 2024 roku koszt wybudowania domu w stanie surowym zamkniętym był o 3 proc. wyższy niż przed rokiem. W 2023 roku koszty rosły w tempie 9 proc. rok do roku, a w 2022 były to wzrosty na poziomie aż 26 proc. rok do roku.

Cena usług budowlanych wzrosła w ciągu ostatnich 12 miesięcy o 7,8 proc. co świadczy o wyraźnym wyhamowaniu wzrostów.

W przeliczeniu na metr kwadratowy jest to średni koszt na poziomie 3 841 zł, czyli o 111 zł więcej niż w analogicznym okresie ubiegłego roku. Osoby, które budują dom o popularnej powierzchni 120 metrów kwadratowych, muszą być przygotowane na wydatek na poziomie prawie 461 tys. złotych. Jest to kwota o ponad 13 tys. zł wyższa niż w zeszłym roku.

W ciągu roku najbardziej wzrosła cena materiałów budowlanych niezbędnych do wykonania stropów (+4,3 proc.) oraz stolarka drzwiowa (+3,3 proc.). Ceny okien się nie zmieniły, za to o 5,3 proc. potaniały materiały na budowę dachu.

Ceny usług rosły w każdej kategorii. Najbardziej podrożało wykonanie ścian (+14,5 proc.), najmniej montaż drzwi (+2,7 proc.). Uwzględniając łączny koszt materiałów i robocizny najbardziej podrożały ściany (+6,5 proc.) i stropy (+4,6 proc.).

Koszt stanu deweloperskiego rośnie wolniej

Nakłady potrzebne na osiągniecie stanu deweloperskiego ze stanu surowego zamkniętego wzrosły w ciągu roku o 2,4 proc. Z miesiąca na miesiąc wzrost wyniósł 0,2 proc., a w porównaniu do cen z września 2024 roku był niższy o 0,6 proc. Średnia cena materiałów i usług w lutym 2025 wyniosła 2 597 zł za metr kwadratowy.

Za wzrost kosztów odpowiedzialne są ceny usług. Nieznacznie potaniało położenie płyt gipsowych, a koszt wykonania gładzi nie zmienił się. Inne usługi podrożały. Największe wzrosty są notowane w przypadku instalacji elektrycznych (+13,6 proc.), malowania (+12 proc.) oraz wykonania elewacji i prac wodno-kanalizacyjnych (zmiana około 9,4 proc.).

Potaniały materiały potrzebne na wykonania elewacji, instalacji elektrycznej oraz centralnego ogrzewania, a także płyty gipsowe. Biorąc pod uwagę łączny koszt usług i materiałów o 8,3 proc. więcej płacimy za wykonanie instalacji elektrycznych. Z drugiej strony koszt położenia płyt gipsowych spadł o prawie 3 proc.

Średni koszt wybudowania metra kwadratowego domu (uwzględniając łącznie stan surowy zamknięty i koszt doprowadzenia do stanu deweloperskiego) wyniósł w lutym bieżącego roku 6 439 zł. W przypadku 120-metrowego domu to wydatek rzędu 773 tys. złotych. Koszt jest o ponad 20 tys. wyższy niż przed rokiem.

Artykuł Ile kosztowała budowa domu w lutym 2025 r.? pochodzi z serwisu WiK Białystok.

Tradycyjny fundament

Jest to jedna z najpopularniejszych konstrukcji, na których opierają się domy. Fundament tradycyjny jest bardzo często stosowany w gotowych projektach. Tworzy się go na dwa sposoby. Bezpośrednio w wąskim wykopie lub z użyciem deskowania. Pierwsze rozwiązanie wymaga zabezpieczenia folią hydroizolacyjną. Następnie można zalewać fundament betonem. Druga metoda wymaga przygotowania szerszego wykopu, w którym umieszczane są szalunki.

Fundament mogą stanowić ławy żelbetowe. Są one wylewane w całości z betonu wzmocnionego zbrojeniem. Inny sposób to murowanie ścian nośnych z pustaków. Do zalet tego pomysłu należy prostota wykonania i możliwość zastosowania tańszych materiałów. Na przykład bloczków betonowych, które są dostępne na rynku w przystępnych cenach. Taki fundament łatwo się też izoluje i umożliwia to dokonywanie niezbędnych napraw. Tradycyjny fundament można też z powodzeniem zastosować na nierównym terenie, stosując tak zwaną konstrukcję schodkową. Oczywiście rozwiązanie to ma też swoje słabe strony. Wykonanie tego typu fundamentu bywa czasochłonne i jest on mniej trwały niż starannie wykonana płyta fundamentowa. 

Podpora budynku w formie płyty

Solidny fundament, który bez problemu zniesie duże obciążenia, może opierać się na płycie. Rozwiązanie to sprawdzi się też na gruntach o niskiej nośności czy parcelach z wysokim poziomem wód gruntowych. Budynki oparte na płycie fundamentowej są lepiej izolowane termicznie. Podstawą takiego fundamentu jest wylanie zbrojonej betonowej płyty na przygotowany wcześniej grunt. Miejsce pod fundament trzeba nie tylko wyrównać, ale też położyć warstwę izolującą od chłodu i wilgoci. Dzięki temu zyskujemy stabilne podłoże pod najbardziej skomplikowane projekty budowlane. Ten typ fundamentu jest również odporny na nierówne osiadanie budynku. 

Słabą stroną omawianego rozwiązania jest konieczność zatrudnienia specjalistycznej ekipy. Prócz tego aby płyta fundamentowa się sprawdziła, trzeba ją wykonać z droższego betonu. Do wad fundamentów płytowych należy też brak możliwości poprawy warstwy izolacyjnej po położeniu na niej zbrojonej betonowej płyty.

Fundamenty pośrednie i bezpośrednie

Konstrukcja nośna ma łączyć budynek z podłożem. Może to robić w sposób pośredni i bezpośredni. Fundament bezpośredni nazywany jest też płytkim i jest dużo bardziej popularny. Nic w tym dziwnego, ponieważ jest znacznie łatwiejszy w budowie. Przy tworzeniu tego typu podpory stosuje się najczęściej ławy, płyty lub stopy, które przenoszą na grunt obciążenia punktowe.

Fundament pośredni, czyli głęboki, stosowany jest w trudniejszych warunkach gruntowych. Jego zadaniem jest skupianie ciężaru na głębszych warstwach ziemi. Jest to rozwiązanie specjalistyczne, które stosuje się na działkach o małej nośności lub terenach popowodziowych. Metoda ta jest bardzo skuteczna, ale wymaga trudniejszych prac budowlanych i jest sporo droższa. 

Artykuł Zalety i wady różnych typów fundamentów. Jak wybrać odpowiedni dla swojej inwestycji? pochodzi z serwisu WiK Białystok.

Niebezpieczny eternit

Eternit to nic innego jak płyta azbestowo-cementowa. Sam azbest zbudowany jest z cienkich i długich włókien, które gdy uwalniają się z gruzu eternitowego działają bardzo szkodliwie na płuca czy oskrzela. Według badaczy mają też bezpośredni wpływ na podwyższenie ryzyka nowotworów jajników czy nerek. Nieuszkodzony eternit na stabilnej konstrukcji jest nieszkodliwy, jeśli jednak pokrycie dachowe ulegnie zniszczeniu lub poważniejszej usterce, materiał staje się toksyczny. Najnowsze badania potwierdzają, że z czasem nawet budynki w dobrym stanie technicznym mogą mieć niekorzystny wpływ na zdrowie mieszkańców. O konkretnym niebezpieczeństwie jest mowa po 20 lub 30 latach użytkowania budynku, do którego budowy użyto eternitu.

Jak wspominaliśmy głównym problemem jest struktura eternitu. Cienkie włókna zawartego w nim azbestu przenikają do górnych dróg oddechowych i wbijają się w szczególnie wrażliwe części płuc. Ponieważ organizm nie jest w stanie pozbyć się mikroskopijnych ciał obcych, wywołuje to stany zapalne i podwyższa ryzyko nowotworów. Najmniejsze ryzyko dla zdrowia niosą silnie sprasowane płyty eternitowe. Prawdziwie niebezpieczne są porowate pokrycia dachów. Na szczęście w naszym kraju już od 1997 roku obowiązuje całkowity zakaz produkcji materiałów budowlanych z eternitu i podobnych mu tworzyw. Ponieważ jeszcze kilkanaście lat temu był on jednak bardzo popularny, problem niebezpiecznych pokryć dachowych wciąż istnieje.

Jak się pozbyć eternitu? Poznaj najważniejsze regulacje prawne

Ze względu na wysoką toksyczność materiału, eternitu pod żadnym pozorem nie należy usuwać samodzielnie. Chęć wykonania tego typu prac należy zgłosić do organu nadzoru budowlanego, który działa w naszej okolicy. Do zgłoszenia należy dodać akt własności, opis planowanych prac i szacunkową ilość odpadów, jakie powstaną w wyniku demontażu.

Ze względu na toksyczność eternitu prawo Unii Europejskiej wymaga od naszego kraju wsparcia w jego usuwaniu. Najlepiej gdyby materiał tego typu zniknął z polskich domów do końca 2032. O tym, czy plan się uda, decyduje przede wszystkim realne wsparcie dla właścicieli nieruchomości, jakiego udzielić mogą gminy lub Ministerstwo Środowiska. Już teraz z obu tych źródeł możemy liczyć na dofinansowania, które pomogą nam w wykonaniu niezbędnych prac. Na szczęście świadomość szkodliwości eternitu jest wśród ludzi coraz większa. Dzięki temu rządowa pomoc zyskuje coraz większe rzesze beneficjentów, a Polacy częściej mieszkają w bezpiecznych domach.

Artykuł Usuwanie dachu z eternitu pochodzi z serwisu WiK Białystok.